Oud-Feyenoorders over de grens: Johan Elmander

Elmander werd al op negentienjarige leeftijd naar De Kuip gehaald, de Zweed had de keuze uit vele Europese topclubs, maar koos voor Feyenoord. Aan talent geen gebrek bij de spits, waar ging het dan toch fout?Johan Elmander werd op 27 mei 1981 geboren in het Zweedse plaatsje Alingsås. De jonge voetballer had het talent duidelijk in de genen. Zijn twee jaar oudere broer Patrik en vier jaar jongere broer Peter gingen ook het profvoetbal in. Johan volgde zijn oudere broer Patrik op zestienjarige leeftijd naar Holmalunds IF, destijds uitkomend in de Allsvenskan, het hoogste niveau in Zweden. In het seizoen 1997-1998 maakte Elmander zijn debuut voor Holmalunds IF. In de jeugd werd de jonge Zweed vaak als spits geposteerd, maar dat jaar werd hij steevast als centrale middenvelder gebruikt. Met vijf doelpunten in 23 wedstrijden kende de toen zestienjarige Elmander een uitstekend debuutjaar. Het leverde hem in de zomer van 1998 een transfer op naar het grote Örgryte IS.

Elmander speelde twee seizoenen voor ÖIS, waarin hij tot 39 wedstrijden kwam. Omdat de Zweed als middenvelder werd gebruikt, stokte zijn productie bij vier doelpunten. In zijn eerste jaar won hij met Örgryte IS de nationale beker en werd de derde plaats in de competitie behaald, wat al enkele jaren niet meer was gelukt. Vanaf de start van het tweede jaar begonnen clubs zich te melden voor de toen achttienjarige Zweed. Onder die clubs zaten Manchester United en FC Barcelona; Elmander was ontdekt. Maar het talent bleek over een gezonde dosis verstand te beschikken en wuifde de interesse van de topclubs weg, de middenvelder wilde een club die hij omschreef als ‘een kleinere grote club’. Op 21 juni 2000 bereikte de toen negentienjarige Elmander een akkoord met Feyenoord. Toenmalig voorzitter Jorien van den Herik was content clubs als Ajax, Manchester United, Lazio Roma, Bayern München en Werder Bremen te hebben afgetroefd in de strijd om de Zweed. De Stadionclub betaalde 6,5 miljoen gulden ( zo’n drie miljoen euro) voor het talent.

In december dat jaar meldde Elmander, die een vierjarig contract tekende, zich in De Kuip. De speler was niet gelijk in de zomerstop getransfereerd omdat de Zweedse competitie doorloopt tot november en Elmander het seizoen met zijn club ÖIS moest afmaken. Eenmaal aangekomen in Rotterdam speelde hij bijna alle resterende wedstrijden namens Feyenoord. Zo eindigde de Zweeds jeugdinternational het seizoen 2000-2001 met zestien Eredivisieduels en twee doelpunten. Het jaar daarna zou hij doorbreken, zo had Elmander zich ten doel gesteld. Maar de spits had hevige concurrentie van Jon Dahl Tomasson en Pierre van Hooijdonk. Onder trainer Bert van Marwijk werd hij dan ook voornamelijk gebruikt als invaller. Elmander kwam dat seizoen 22 keer binnen de lijnen en wist één doelpunt te maken. Hij kon de verwachtingen niet echt waarmaken, en liet maar af en toe zien heel goed te kunnen voetballen. Vooral in de Champions League toonde hij zijn klasse door doelpunten te maken tegen Bayern München en Spartak Moskou. Zijn doelpunt tegen de Russen betekende dat Feyenoord als derde eindigde in de poulefase en zo door mocht stromen in het UEFA Cup-toernooi. Ook maakte de aanvaller dat jaar zijn debuut voor het Zweeds elftal. In februari 2002 mocht Elmander invallen tijdens een oefeninterland tegen Griekenland. Het seizoen kreeg uiteindelijk een heel mooi einde toen de spits mocht invallen tijdens de gewonnen UEFA Cup-finale op 8 mei 2002 in De Kuip.

Het seizoen 2002-2003 werd besloten dat Elmander een jaar op huurbasis terugging naar zijn geboorteland. De international ging spelen voor Djurgårdens IF. Het bleek een goede zet te zijn geweest van de spits, hij scoorde twaalf keer in negentien wedstrijden en sloot het seizoen af met de dubbel: het landskampioenschap en de beker. Elmander had het vertrouwen van Feyenoord herwonnen en werd in de zomer van 2003 teruggehaald. Eenmaal aangekomen in de Kuip trof hij collega-spitsen Dirk Kuyt, Thomas Buffel en Danko Lazovic aan. Samen met Ebi Smolarek mocht Elmander gaan uitvechten wie de vierde spits van Rotterdam-Zuid werd. Voor Feyenoord een luxeprobleem, maar Elmander zag het absoluut niet zitten en wilde opnieuw verhuurd worden om zodoende aan spelen toe te komen.

NAC Breda meldde zich voor de lange Zweed en Elmander zag een verblijf in Brabant zitten. Tegelijkertijd verlengde Feyenoord het contract van de aanvaller met een jaar tot medio 2005 in de hoop dat Elmander in de toekomst toch de eerste spits van de Rotterdammers zou worden. Bij NAC was de international een vaste waarde en speelde hij in het seizoen 2003-2004 31 wedstrijden voor de Bredanaars (zeven doelpunten). Feyenoord kondigde aan niet verder te willen met de Zweed en toonde zich bereid mee te werken aan een transfer. Roda JC, FC Groningen en SC Heerenveen stonden in de rij om de 23-jarige spits over te nemen, maar Elmander wilde weg uit Nederland. In april 2004, terwijl de aanvaller nog op huurbasis speelde bij NAC, bereikte hij een akkoord met Brondby IF. Elmander tekende een contract voor vier seizoenen bij de Deense grootmacht.

Bij Brondby IF speelde de international zich snel in de basis en kwam hij in zijn eerste jaar, het seizoen 2004-2005 tot negen doelpunten in 27 wedstrijden. Mede dankzij zijn doelpunten won Brondby dat jaar de dubbel en werd Elmander verkozen tot Brondby’s speler van het jaar. In zijn tweede jaar was de aanvaller wat productiever en scoorde hij dertien doelpunten in 31 competitieduels. Het leverde hem in de zomer van 2006 een plek in de WK-selectie van Zweden op. De spits mocht twee keer opdraven tijdens het wereldkampioenschap. In de zomerstop bereikten Brondby en het Franse Toulouse een akkoord over de overgang van Elmander. De Zweed vertrok voor vier miljoen euro naar Frankrijk.

In de Ligue 1 kende Elmander een stroeve start. Pas na tien wedstrijden mocht de spits zijn eerste doelpunt bijschrijven. Toch was de international erg belangrijk dat jaar. In 32 wedstrijden trof de aanvaller elf keer doel. En op de laatste speeldag van de competitie schoot Elmander zijn club de Champions League in. Door een hattrick tegen directe concurrent Girondins Bordeaux (3-1 winst) eindigde Toulouse als derde en plaatste het zich voor de voorrondes van de Champions League. In de zomer was er veel interesse voor de oud-Feyenoorder, onder meer van landskampioen Olympique Lyon. Maar Toulouse gaf aan dat de aanvaller onder geen beding zou vertrekken. Elmander bleef zijn werkgever trouw en in zijn tweede jaar, het seizoen 2007-2008 behaalde hij exact dezelfde statistieken als een jaar eerder. Opnieuw was de Zweed goed voor elf doelpunten in 32 duels. Het leverde hem in de zomer van 2008 een transfer op naar de Premier League.

Bolton Wanderers was bereid ver te gaan voor de international, uiteindelijk werd er een akkoord bereikt. Elmander vertrok voor 12,5 miljoen euro naar Bolton en Daniel Braaten werd in de deal opgenomen en bewandelde de omgekeerde weg. In Engeland kende Elmander, die een driejarig contract tekende, een uitstekende start. De aanvaller scoorde bij zijn debuut in de met 3-1 gewonnen wedstrijd tegen Stoke City. Dit seizoen eindigde zijn productie bij vijf doelpunten, daarvoor had Elmander dertig wedstrijden nodig. De international houdt bij Bolton onder meer oud-Feyenoorder Ebi Smolarek op de bank. Gezien zijn contract nog doorloopt tot medio 2011, is de kans groot dat de nu 28-jarige aanvaller Bolton trouw blijft.

[FR12] Daniel Verduijn