Oud-Feyenoorders over de grens: Ebi Smolarek

FR12.nl komt met een nieuwe, wekelijks terugkerende rubriek: Oud-Feyenoorders over de grens. Deze week het eerste deel, waarin Ebi Smolarek centraal staat.Iedereen voorspelde hem een grote toekomst en een hoop jaren als basisspeler van Feyenoord, waar ging het mis met de zoon van oud-voetballer en huidig Feyenoord-jeugdtrainer Wlodi Smolarek?

Euzebiusz ‘Ebi’ Smolarek werd op 9 januari 1981 geboren in het Poolse plaatsje Lódź, maar groeide op in Nederland toen zijn vader voor het seizoen 1988/89 naar Feyenoord vertrok. Ebi was toen 7 jaar en ging bij amateurvereniging Spirit in Ouderkerk aan den Ijssel voetballen om vervolgens vijf jaar later in te stromen bij de jeugdopleiding van Feyenoord. Al gauw bleek dat Ebi een meer dan getalenteerde voetballer was. Dat kon ook haast niet anders met de genen van zijn vader in zich, die met Polen twee keer op een WK uitkwam en één van de beste spelers van zijn land was. Ebi doorliep de hoogste jeugdelftallen van de Rotterdammers om daarna in het jaar 2000 door toenmalig hoofdtrainer Bert van Marwijk bij de selectie te worden gehaald. Samen met Thomas Buffel, Saïd Boutahar en Robin van Persie werd hij gezien als dé aanvallende talenten van de toekomst.

In zijn eerste jaar als selectiespeler kwam Smolarek al gelijk tot 25 competitieoptredens, het was dan ook niet gek dat vele kenners de destijds negentienjarige speler een grote toekomst toedichtten. De Nederlandse voetbalbond trok aan de geboren Pool, maar Smolarek liet zich niet van de wijs brengen en sloeg een invitatie van Oranje af. Begin 2002 ging voor de toen 21-jarige Smolarek een droom in vervulling. In februari 2002 maakte hij zijn debuut in het Poolse nationale elftal in de wedstrijd tegen Noord-Ierland. Het jaar 2002 werd voor het jonge talent nog mooier toen Feyenoord in mei 2002 de UEFA Cup veroverde. Helaas moest Smolarek de finale aan zich voorbij laten gaan omdat hij tijdens een dopingcontrole positief had getest op gebruik van cannabis en zo door de UEFA voor twee Europese duels werd geschorst. Toch deelde de Poolse voetballer mee in de feestvreugde die na afloop in De Kuip ontstond.

Datzelfde jaar verliep echter desastreus voor Smolarek. De aanvaller, die ook als aanvallende middenvelder uit de voeten kan, raakte zwaar geblesseerd. Op 23 maart 2002, in de wedstrijd Sparta - Feyenoord raakte de Pool geblesseerd aan zijn voorste kruisband. Wat volgde was een snel revalidatieproces, in eerste instantie zonder operatie. Daarbij wisten zowel Smolarek als de medische staf van Feyenoord, destijds onder leiding van Rien Heijboer, dat de speler een groot risico liep om tijdens loopoefeningen door zijn knie te gaan. Hetgeen vlak na de UEFA Cup-finale, waar Smolarek nog op het veld was voor de prijsuitreiking, gebeurde. Op 11 mei 2002 ging de aanvaller door zijn knie heen en was het duidelijk dat hij een operatie moest ondergaan. Wat volgde was een revalidatieproces van vijftien maanden, grotendeels op het KNVB-sportcentrum in Zeist. Tussentijds verlengde Feyenoord het aflopende contract met de toen 21-jarige international met drie jaar, als blijk van vertrouwen in de Poolse spits uit eigen jeugd. De aanvaller speelde zodoende geen één duel in het seizoen 2002-2003 en maakte op 6 augustus 2003 zijn rentree op de voetbalvelden. Smolarek speelde een helft mee met Jong Feyenoord tegen VVC ’68 en was eenmaal trefzeker.

Het jaar 2003-2004 zag er goed uit voor Smolarek. Trainer Bert van Marwijk haalde zijn pupil weer bij de selectie en de aanvaller kwam dat seizoen 21 keer in actie en wist daarin zeven keer te scoren. Maar de trainerwissel in de zomer van 2004 werd Smolarek fataal. Van Marwijk vertrok naar het Duitse Borussia Dortmund en Ruud Gullit ging de scepter zwaaien in De Kuip. Samen met technisch directeur Mark Wotte zorgde hij voor de komst van een heel vreemdelingenlegioen en ruimde hij geen plaats in voor Smolarek. De dat seizoen doorgebroken Salomon Kalou en Thomas Buffel, Danko Lazovic en Dirk Kuijt stonden voor de Pool in de pikorde van centrumspits. Smolarek kwam tot de winterstop maar drie competitiewedstrijden in actie. Tijdens de winterstop trok Smolarek zijn conclusies en liet zich verhuren aan Borussia Dortmund, waar hij herenigd werd met Bert van Marwijk. In Duitsland werd de spits wel op waarde geschat en kwam hij weer aan spelen toe. Smolarek blikte later terug op die periode onder Ruud Gullit. Uit de woorden van de Pool bleek dat Gullit een regel had in de kleedkamer dat mobiels ten allen tijde uit moesten staan. Toen vervolgens de telefoon van uitgerekend Gullit in de kleedkamer afging, en Smolarek daarop moest lachen, had hij het naar eigen zeggen bij de oefenmeester verbruid.

Dortmund had Smolarek in eerste instantie gehuurd, maar de Duitsers waren zo tevreden dat ze besloten hem definitief over te nemen. In Duitsland ontwikkelde de Pool zich tot een trefzekere spits. Tweeënhalf jaar lang was de aanvaller een onbetwiste basisspeler en kwam hij tot 81 competitiewedstrijden (25 doelpunten) voor Dortmund. In de zomer van 2007 besloot Smolarek Duitsland te verruilen voor Spanje en ging de international bij Racing Santander aan de slag. Op 24 augustus 2007 maakte Dortmund de transfer, waar een bedrag van 4,5 miljoen bij gemoeid was, wereldkundig. Feyenoord profiteerde ook mee van de overgang, want de Rotterdammers hadden 50% van de transferrechten in haar bezit en konden zodoende ruim 2 miljoen euro op de rekening bijschrijven. Ook in Spanje stond de aanvaller niet ter discussie. In zijn eerste seizoen speelde Smolarek direct 34 wedstrijden. Maar scoren, hetgeen een spits op afgerekend wordt, deed de oud-Feyenoorder slechts vier keer.

Na één seizoen besluit de international Santander alweer (tijdelijk) te verlaten. Smolarek vertrekt op 30 augustus 2008 op huurbasis naar het Engelse Bolton Wanderers, waar hij dus momenteel speelt. In Engeland is Smolarek helaas op een zijspoor geraakt. Dit seizoen kwam de Pool pas twaalf keer in actie in de Premier League, waarvan elf keer als invaller. Slechts 219 schamele minuten in competitieverband staan er achter de naam van Smolarek. In die 219 minuten dat Smolarek binnen de lijnen stond, wist hij niet te scoren. In de FA Cup deed de spits dat tijdens zijn zeventien minuten durende invalbeurt wel. Voor het Poolse nationale elftal is Smolarek wel op dreef. De oud-Feyenoorder geniet het vertrouwen van bondscoach Leo Beenhakker en betaalt dat uit. Tijdens deze WK-kwalificatiereeks kwam Smolarek vier keer negentig minuten in actie en liet, met zes doelpunten, zien dat hij het scoren nog niet verleerd is. De aanvaller blijft tot aan het eind van dit seizoen bij de Premier League-club en het is nog onduidelijk waar zijn toekomst ligt. Waarschijnlijk voegt de Pool zich na de zomer weer bij de selectie van Racing Santander, waar hij een nog doorlopend contract heeft.

FR12 Daniël Verduijn