Makaay waarschuwt Nederlandse talenten

Feyenoord-spits Roy Makaay scoorde weer eens, drie keer nog wel tegen Heracles Almelo (5-1 zege). Toch maakt hij zich zorgen over de Nederlandse Eredivisie.Roy Makaay draait niet het beste seizoen uit zijn carrière, dat weet hijzelf ook wel. Niet dat hij zich zorgen maakt. Doelpunten maken zit hem in het bloed, daar verandert een moeizaam jaar met Feyenoord niets aan. Tegen Heracles Almelo toont hij weer zijn klasse door treffer nummer tien, elf én twaalf van het seizoen binnen te schieten. Nee, Makaay ligt niet meer wakker van een doelpuntje meer of minder, allang niet meer.

Wel staat hij soms stil bij het niveau waarin hij terecht is gekomen. Makaay, de kosmopoliet, die tien jaar rondzwierf op het allerhoogste internationale toneel, is bij zijn terugkeer naar Nederland oog in oog komen te staan met de kwaliteit van de huidige Eredivisie. In de periode dat hij bij Deportivo La Coruña en Bayern München altijd op topniveau werkzaam was, veranderde de Nederlandse topcompetitie in een veredeld opleidingscentrum. Als iemand het kan zien en er een oordeel over mag hebben is hij het wel.

Makaay: ‘In mijn eerste periode bij Vitesse speelden alle toppers en internationals hier nog. Jongens zoals Jaap Stam, Philip Cocu, de broertjes De Boer – zij zijn het grote verschil met nu. Nu is driekwart van Oranje afkomstig van grote clubs uit het buitenland. Talenten gaan op hun achttiende of negentiende, na drie goede wedstrijden, al naar het buitenland. Als je dan speelt, is het niet zo erg, maar dat is lang niet altijd het geval.’

Sporadisch succes

Hij neemt zichzelf als voorbeeld. Als talent van Vitesse rijpte Makaay vier jaar in de Eredivisie, voordat hij de overstap maakte naar het Spaanse Tenerife. ‘Een jaar eerder had ik ook al naar Tenerife gekund, maar Leo Beenhakker heeft mij overgehaald nog een jaartje te blijven. Daar heb ik zeker geen spijt van gehad, want in dat laatste seizoen heb ik veel geleerd. Uiteindelijk was ik 22 toen ik de stap maakte, destijds nóg erg jong.’

Zoals wel vaker in de voetballerij is geld de oorzaak van alle ellende. ‘Alleen al doordat wij sporadisch succes hebben in Europa, lopen we financieel achter bij de topclubs’, vertelt Makaay. ‘Daardoor kunnen we onze talenten moeilijker behouden. Wat we er aan kunnen doen? We moeten onze jonge spelers duidelijk maken dat het beter is nog even in Nederland te blijven. Dat is moeilijk. Wie een goede aanbieding krijgt, zegt niet gemakkelijk nee.’

Volgens de aanvalsleider ‘zweeft’ de Nederlandse jeugd nu sneller dan pakweg vijftien jaar terug. ‘Logisch ook, als je al op jonge leeftijd een lucratieve aanbieding uit het buitenland krijgt. Ook al breek je daar misschien moeilijker door.’

Hij begrijpt dat topvoetballers niet hun hele carrière in Nederland slijten. Maar als onze talenten uiteindelijk de stap naar het buitenland maken, moeten de clubs volgens Makaay wel het volle pond vangen. ‘Daar moeten de Nederlandse clubs geld uit genereren. Leg je talenten zo lang mogelijk vast, zodat ze alleen bij een astronomisch bedrag vertrekken.’

Gratis de deur uit

In de ogen van de oud-winnaar van de Gouden Schoen geeft Feyenoord het goede voorbeeld met de contractverlengingen van Leroy Fer en Georginio Wijnaldum. Daar tegenover staat waarschijnlijk wel het gratis vertrek van Jonathan de Guzman. Makaay: ‘Daar heeft de club een beetje pech mee gehad. Hij ligt tot 2010 vast. Maar de kans dat hij deze zomer voor een groot bedrag vertrekt, is klein. Zeker nu hij het hele seizoen al geblesseerd is. Over iets meer dan een jaar is hij transfervrij en loopt hij gratis de deur uit.’

Het grote probleem ligt misschien nog wel een leeftijdscategorie lager. Jeugdspelertjes, vaak niet eens oud genoeg om een brommer te mogen besturen, worden als junior weggekocht door de Arsenals en Chelsea’s van deze wereld. Een slechte zaak, zegt Makaay. ‘Er lopen nu veel meer zaakwaarnemers rond dan vijftien jaar geleden. Elke topclub is bang een toptalent mis te lopen. Van de tien voetballertjes die ze halen, hoeft er maar één door te breken. Iedereen droomt ervan iemand als Lionel Messi op te leiden.’

Een oplossing heeft hij niet. ‘Ik denk dat het moeilijk tegen te gaan is. Neem de opleidingsvergoeding die een geïnteresseerde club moet betalen – die grote Engelse clubs leggen dat bedrag zo neer. Misschien moeten er regels komen, die het clubs verbieden een speler voor een bepaalde leeftijd weg te kopen.’