Onno Jacobs: Gegokt en verloren (IV)

Reeds lange tijd is het vertrek van financieel directeur Onno Jacobs een vurige wens van vele Feyenoord-supporters. Bij diverse gelegenheden is dit kenbaar gemaakt; middels spandoeken, tijdens gesprekken met de Vrienden van Feyenooord, op internet, door een groot deel van de verzamelde supporters na afloop van de thuiswedstrijd tegen De Graafschap. En zo kunnen we nog wel even doorgaan.

Deze vurige wens heeft uiteraard niets met de persoon te maken, maar alles met zijn functioneren. Beter gezegd: Met zijn disfunctioneren. In elk zichzelf respecterend bedrijf, zou een directielid worden afgerekend op de puinhoop die Onno Jacobs er bij Feyenoord van gemaakt heeft. Als de persoon in kwestie al niet de eer aan zichzelf houdt. Zo niet bij Feyenoord…

De cijfers spreken boekdelen. Onno Jacobs treedt gedurende het boekjaar (lees: seizoen) 2005-’06 als financieel directeur in dienst bij Feyenoord, een boekjaar dat Feyenoord is begonnen met een negatief eigen vermogen van € 2.904.000. Ultimo juni 2010 bedroeg het eigen vermogen maar liefst € 34.822.000 negatief!

Wij vragen ons af of deze cijfers op zichzelf al niet meer dan genoeg zijn om met een dergelijk advies (ontslag Onno Jacobs) te komen. Immers, bij welk bedrijf kan een financieel directeur die eindverantwoordelijk is voor dergelijke cijfers nog aanblijven? Toch hebben wij in een aantal artikelen chronologisch uiteengezet hoe het zo ver heeft kunnen komen. Onno Jacobs is gedurende deze reconstructie altijd als volwaardig onderdeel van de directie, en dus niet een of ander ‘simpel boekhoudertje’, medeverantwoordelijk geweest voor wat misschien wel had geleid tot het faillissement van Feyenoord. Zonder interventie van de Vrienden van Feyenoord was een faillissement immers angstvallig dichtbij gekomen.

Deel I: Gegokt en verloren
Deel II en III: Gegokt en verloren

Vandaag deel IV: Jaarcijfers 2009 – 2010, FIF, en de Vrienden van Feyenoord

In december 2010 maakt Feyenoord de cijfers over het boekjaar 2009-‘10 bekend. Ultimo juni 2010 bedraagt het negatief eigen vermogen maar liefst 34.8 miljoen, tegen 23.3 miljoen een jaar eerder. De verslechterde vermogenspositie wordt veroorzaakt door een verlies (resultaat na belastingen) van maar liefst € 14.547.000, enigszins gecompenseerd door het verkopen van 3.000 aandelen (€ 3.000 nominaal, € 2.997.000 agioreserve). Deze cijfers zijn wederom dramatisch, maar belangrijker is wellicht de passage bij ‘Gebeurtenissen na balansdatum’:

Op 28 oktober 2010 is bekend geworden dat het eigen vermogen van Feyenoord Rotterdam N.V., in een eerste tranche, door middel van een kapitaalinjectie ter grootte van € 15,1 miljoen zal worden versterkt. Deze kapitaalinjectie wordt gerealiseerd door omzetting van langlopende leningen in eigen vermogen en additionele kapitaalstortingen. In een overeenkomst met VvF B.V. is vastgelegd dat de kapitaalinjectie zal plaatsvinden door storting op uit te geven aandelen. De uitgifteprijs van de aandelen is afhankelijk van de totale kapitaalinjectie. Het aandelenbelang dat de VvF kan verwerven is ten hoogste 49,9%. De verwerving van aandelen door VvF B.V. kan behoudens de eerste tranche van minimaal € 15 miljoen gefaseerd plaatsvinden.

Het bedrag aan kapitaalstortingen is helaas beperkt, het grootste deel van de kapitaalinjectie bestaat uit de omzetting van langlopende leningen. Het FIF speelt een bijzondere rol in deze constructie en met name de totstandkoming hiervan. De laatste puzzelstukjes met betrekking tot dit investeringsfonds maken duidelijk hoe Feyenoord met de rug tegen de muur wel akkoord moest gaan met het voorstel van de Vrienden van Feyenoord.

In totaal zijn voor een bedrag van € 12.360.000 vijf spelers ondergebracht in het FIF. Naast de in de delen I, II en III reeds bekend gemaakte namen en bedragen zijn dit Ignjatovic (€ 663.000) en Mokotjo (€ 250.000). Naast de transfersom zijn ook de commissie, het tekengeld en het salaris voor het eerste contractjaar van deze spelers in het FIF ondergebracht. ‘In geval van een ‘tekort’ wordt dit tekort, nadat alle spelers uit het mandje bij Feyenoord zijn vertrokken, omgezet in een lening aan Feyenoord, welke binnen drie jaar wordt afgelost en waarop 5% rente vergoed wordt’, aldus Onno Jacobs onder het kopje ‘Terugbetaling’ in een memo inzake aanpassingen van de voorwaarden van het FIF d.d. 16 maart 2010.

Een lagere opbrengst dan het bedrag waarvoor de speler in het FIF is opgenomen, betekent dus automatisch dat dit verschil wordt omgezet in een lening. Een transfervrij vertrek van een of meerdere van deze spelers had dus desastreuze gevolgen kunnen hebben, worst-case scenario: een lening van € 12.360.000, in drie jaar af te lossen, tegen 5% rente per jaar. Dat dit de definitieve nekslag voor Feyenoord had kunnen betekenen, omdat Feyenoord hier gezien de toenmalige financiële situatie simpelweg niet toe in staat was geweest, behoeft geen verdere uitleg.

Zeker gezien het feit dat Ignjatovic reeds na een half jaar in het tweede elftal weer is weggestuurd, Sekou Cissé en Dani Fernandez al geruime tijd geblesseerd zijn en Karim El Ahmadi na ruzie met vooral Mario Been en Leo Beenhakker verhuurd is aan een club in het Midden Oosten.

Enkele retorische vragen rijzen op: Hoe heeft een financieel directeur, een volwaardig directielid, ooit zulke keuzes kunnen maken en/of akkoord kunnen gaan met genomen beslissingen? Keuzes waarover mededirectielid Eric Gudde later zal aangegeven dat er is gegokt en verloren. Hoe kan het dat er investeringen gedaan zijn waarover nota bene de heer Jacobs zélf aangaf dat ze zouden leiden tot onverantwoorde risico’s? Maar bovenal, hoe kan het dat onze club structureel zo slecht bestuurd is en wordt? Hoe kan het dat ons Feyenoord zo ver is weggezakt dat een faillissement onafwendbaar leek? En hoe kan het dat de verantwoordelijke daarvoor, de heer Jacobs, nog altijd op zijn plaats zit?

Dat het met Feyenoord op zijn zachtst gezegd niet goed ging, realiseerden de Vrienden van Feyenoord (VvF) zich gelukkig ook. Op 28 oktober 2010 wordt het Vrienden van Feyenoord-plan gelanceerd en steekt men 17 miljoen (volgens het jaarverslag dus 15.1 miljoen) in de club waarmee de schuldenpositie, op dat moment rond de 43 miljoen euro, flink verbeterd. Echter, in tegenstelling tot wat velen denken, bestaat die 17 miljoen niet uit louter nieuwe gelden. Want zo blijkt: Veruit het grootste deel van de schuldenlast van het FIF is omgezet in aandelen. Verder is bekend dat minimaal anderhalf miljoen euro aan overige schulden in aandelen zijn omgezet. In totaal dus een aanzienlijk deel van de 17 miljoen. Direct is ook bekend dat bij (minimaal) 30 miljoen euro 49.9% van de aandelen in handen zullen komen van de VvF. Zodra dit bedrag bereikt is, krijgt men ook het recht op drie van de maximaal zeven zetels in de Raad van Commissarissen.

Het mes snijdt voor de Vrienden van Feyenoord aan twee kanten: enerzijds behoeden zij Feyenoord voor een naderend faillissement, anderzijds hebben zij door schulden om te zetten in aandelen een kans gekregen hun geld ooit nog terug te zien. Of het verstandig is om voor zo weinig geld zo veel zeggenschap aan een groep investeerders te geven is een vraag die helaas niet eens gesteld hoeft te worden. Feyenoord had op dat moment namelijk geen andere keus, zoals overigens ook erkend door commercieel directeur Mark Koevermans. De club stond met de rug tegen de muur. Door het eigen jarenlange wanbeleid!

Vast staat ook dat onze club nooit in deze situatie had mogen komen. Wij hopen middels deze en voorgaande berichten ons advies om de heer Jacobs op non-actief te stellen meer dan voldoende onderbouwd te hebben. Hoe kan iemand die de club aan de rand van de afgrond heeft gebracht nog aanblijven? Ten slotte vragen wij ons af waarom de heer Jacobs door sommigen binnen de club wordt afgeschilderd als slechts een ‘eenvoudige boekhouder’. Als volwaardig directielid is hij veel meer dan dat. Daarnaast is een salaris van ruim 16.000 euro per maand naar onze mening ietwat veel voor een ‘eenvoudige boekhouder’.

Overigens staat Onno Jacobs nog altijd de wederopstanding van Feyenoord in de weg daar vele supporters, waaronder enkele zeer welgestelde supporters, weigeren geld te storten in ‘de bodemloze put’ Feyenoord, zo lang de heer Jacobs in functie is. Kortom:

Beste Onno, u heeft gegokt en verloren. Gegokt en verloren met geld van Feyenoord. Doe ons, supporters en tegenwoordig ook investeerders, een plezier: Trek uw conclusies. Immers: Clubbelang boven eigenbelang!