Onno Jacobs: Gegokt en verloren

Reeds lange tijd is het vertrek van financieel directeur Onno Jacobs een vurige wens van vele Feyenoord-supporters. Bij diverse gelegenheden is dit kenbaar gemaakt; middels spandoeken, tijdens gesprekken met de Vrienden van Feyenooord, op internet, door een groot deel van de verzamelde supporters na afloop van de thuiswedstrijd tegen De Graafschap. En zo kunnen we nog wel even doorgaan.

Deze vurige wens heeft uiteraard niets met de persoon te maken, maar alles met zijn functioneren. Beter gezegd: Met zijn disfunctioneren. In elk zichzelf respecterend bedrijf, zou een directielid worden afgerekend op de puinhoop die Onno Jacobs er bij Feyenoord van gemaakt heeft. Als de persoon in kwestie al niet de eer aan zichzelf houdt. Zo niet bij Feyenoord…

De cijfers spreken boekdelen. Onno Jacobs treedt gedurende het boekjaar (lees: seizoen) 2005-’06 als financieel directeur in dienst bij Feyenoord, een boekjaar dat Feyenoord is begonnen met een negatief eigen vermogen van 2.904k. Ultimo juni 2010 bedroeg het eigen vermogen maar liefst € 34.822.000 negatief!

Wij vragen ons af of deze cijfers op zichzelf al niet meer dan genoeg zijn om met een dergelijk advies (ontslag Onno Jacobs) te komen. Immers, bij welk bedrijf kan een financieel directeur die eindverantwoordelijk is voor dergelijke cijfers nog aanblijven? Toch hebben wij in een aantal artikelen chronologisch uiteengezet hoe het zo ver heeft kunnen komen. Onno Jacobs is gedurende deze reconstructie altijd als volwaardig onderdeel van de directie, en dus niet een of ander ‘simpel boekhoudertje’, medeverantwoordelijk geweest voor wat misschien wel had geleid tot het faillissement van Feyenoord. Zonder interventie van de Vrienden van Feyenoord was een faillissement immers angstvallig dichtbij gekomen.

Vandaag deel I: Gegokt en verloren

In de zomer van 2007 neemt Feyenoord een grote gok: voor veel geld worden onder andere Van Bronckhorst, De Cler, Hofland en Makaay gehaald. Datzelfde seizoen start Feyenoord het zogenaamde Feyenoord Investeringsfonds 2008 (FIF). Een fonds waarmee Feyenoord hoopt minimaal 10 miljoen binnen te halen. Geld dat gebruikt zal worden voor investering in talenten tot 24 jaar met een minimaal vierjarig contract.

Begin 2008 houdt Eric Gudde de gebruikelijke nieuwjaarstoespraak, waarin hij aangeeft dat Feyenoord een kleine oorlogskas heeft. In april 2008 maakt Feyenoord bekend Karim El Ahmadi voor vijf jaar te hebben vastgelegd. Volgens de media is hier een transfersom van vijf miljoen mee gemoeid.

El Ahmadi is deels gefinancierd met gelden verkregen uit het FIF. Uit de jaarcijfers blijkt dat op 30 juni 2008 slechts 2.25 miljoen euro in het FIF is gestort. Een groot deel van de transfersom heeft Feyenoord dus anders moeten financieren.

Op een later moment wordt Karim El Ahmadi alsnog volledig in het FIF opgenomen. Volledig betekent voor een bedrag van ruim 6.3 miljoen euro, bestaande uit transfersom, commissie, tekengeld en het salaris over het eerste contractjaar. De voorwaarden voor het FIF zijn ondertussen ook gewijzigd. Investeerders krijgen hun inleg gegarandeerd terug. In geval van een ‘tekort’ wordt dit tekort, nadat alle spelers uit het mandje bij Feyenoord zijn vetrokken, omgezet in een lening aan Feyenoord, welke binnen drie jaar wordt afgelost en waarop 5% rente vergoed wordt.

Wij vragen ons af of het, gezien de financiële situatie destijds, verstandig was een voor Feyenoord-begrippen gigantisch bedrag te investeren in één enkele speler. De jaarcijfers over 2007-’08 waren dan wel redelijk positief, maar zoals Feyenoord zelf aangaf had dat voornamelijk met de transfer van Royston Drenthe te maken. Onno Jacobs laat bij de presentatie van de jaarcijfers in oktober 2008 op de officiële clubsite optekenen: “Terug naar nul hoeft niet – een bedrijf mag best schulden hebben – maar we moeten nog een paar flinke slagen maken alvorens we weer toe zijn aan echt investeren zonder daarbij onverantwoorde risico’s te nemen.”

Maar heeft financieel directeur Jacobs niet kort daarvoor al een onverantwoord risico genomen door het aantrekken van Karim El Ahmadi voor een miljoenenbedrag? Daarnaast was er met de Talent Pools al een voorschot genomen op toekomstige transfergelden én ging Feyenoord gebukt onder de enorme salarislasten van de te dure spelers. Had de heer Jacobs als financieel verantwoordelijke en volwaardig directielid dit mogen laten gebeuren? En had de heer Jacobs niet op de hoogte moeten zijn van de toenmalige salarisposten en had hij dus de enorme verliezen over de volgende boekjaren niet kunnen en moeten zien aankomen? Bovendien: Wat als Karim El Ahmadi zijn belofte niet waarmaakt en/of aan het einde van zijn contractperiode transfervrij vertrekt?

Als klap op de vuurpijl beweert Feyenoord dat het bereid was een voorschot te nemen op verwachte inkomsten uit het spelersfonds FIF. Woordvoerder Gudde laat optekenen: “Ondernemen in het voetbal betekent dat je soms een beheerst risico moet nemen”. Over het nemen van een voorschot op verwachtte inkomsten uit het FIF: “Op het moment dat zich weer een situatie als met Arnoutovic voordoet, zou dat opnieuw een overweging van de directie kunnen zijn.”

Ziet men het totaalplaatje dan niet? Begrijpt men dan niet dat er al onverantwoorde risico’s zijn genomen? En dan is de schikking die Feyenoord in 2008 treft met de belastingdienst nog niet eens aan bod gekomen. Later zal blijken dat, zonder interventie van de Vrienden van Feyenoord, Feyenoord op een onafwendbaar faillissement afstevende.

Het blijkt allemaal een voorbode te zijn voor het dramatische seizoen 2008-’09, zowel sportief als financieel…